धनगढी — करिब चार वर्ष अघि ठेक्का सम्झौता भएर सुरु गरिएको मोहना–अत्तरिया ६ लेन सडकअन्तर्गतका तीनवटा मोटरेबल पुलमध्ये दुईवटाको निर्माण अहिलेसम्म पनि अधुरै छ । "सडक त ६ लेन, तर पुल त २ लेनकै छ" भन्ने गुनासो बढिरहेका बेला सुनिखोला पुल बल्लतल्ल सकिएको छ भने बाँकी मोहना र मनहरा पुल अझै निर्माणाधीन अवस्थामा छन् ।
हाल गेटामा रहेको सुनिखोला पुल दोस्रो पटक म्याद थप गरेर सकिएको हो । अब त्यो पुलबाट धनगढीबाट अत्तरिया आउने गाडी आउँछन् भने अत्तरियाबाट धनगढी जाने पुरानो पुलले सघाइरहेको छ । सवारी चाप केही कम भएको देखिए पनि विकासको गति हेर्ने हो भने, पुलले सघाएकोभन्दा बढी गुनासो घटाएको देखिन्छ ।
मोहना पुलको निर्माण सन् २०७८ माघमा रायमाझी कन्स्ट्रक्सनले पाएको थियो । २०८१ जेठमा सकिने भनिएको यो पुल अहिले २०८२ चैत्र सम्म लम्बिएको छ—त्यो पनि दोस्रो पटक म्याद थपेर । अहिले पुलको काम ५५ प्रतिशत मात्र सकिएको छ । महाकाली पुल आयोजना कार्यालयका इन्जिनियर सन्तोष चन्द भन्छन्, “पुल कसले हेर्ने भन्ने विवादमै २-३ महिना बित्यो, अनि भन्सार हटाउने काम पनि ढिलो भयो।” यसरी हेर्दा पुल निर्माणभन्दा ‘जिम्मेवारी पास गर्ने खेल’ नै बढी तीव्र गतिमा चलेको देखिन्छ ।
१३ करोड ३६ लाख रुपैयाँको लागतमा निर्माण भइरहेको यो पुल राजधानी नपुग्दा अलपत्र परेको किसानको बिउझस्तै देखिन्छ—सक्ने न सरकार, सक्ने न निर्माण कम्पनी ।
त्यस्तै, गेटामा निर्माणाधीन मनहरा पुलको पनि हाल त्यस्तै छ । उच्चकोटी–समिदेव–राजेन्द्र जेभीसँग ठेक्का सम्झौता भएको यो पुल पनि दोस्रो पटक म्याद थपेर २०८२ भाद्रसम्म सकिने भनिए पनि अहिले काम ५५ प्रतिशतमै रोकिएको छ । इन्जिनियर चन्दको भनाइ अनुसार बजेटको अभावले काम रोकिएको हो । “करीब १ करोड बराबरको भुक्तानी गर्न नसक्दा निर्माण अघि बढ्न सकेको छैन”, उनले बताए । यो सुन्दा लाग्छ—बजेट छैन भने पनि सम्झौता गर्ने, अनि म्याद थप्दै पुल लम्ब्याउने परम्परा विकास भएको छ ।
करिब ३ करोड ७७ लाख रुपैयाँको लागतमा सम्पन्न सुनिखोला पुल भने अहिले एउटातिरको सास चलिरहेको अवस्थामा प्रयोगमा ल्याइएको छ । पुरानो पुलबाट एकतर्फी गाडी चलिरहेका छन् भने नयाँ पुलबाट फर्किरहेका छन् । यतिबेला पुलहरूले गाडी त पार गरिरहेका छन् तर जिम्मेवार निकायहरू भने अझै अनिर्णयको दोधारमै छन् ।
१४ दशमलव २ किलोमिटर लामो मोहना–अत्तरिया ६ लेन सडकको कालोपत्रे सकिएको चार वर्ष हुन लाग्दा पनि पुल निर्माण अधुरै हुनु आफैंमा विकासको ‘नेपाली ब्रान्ड’ हो । यात्रुहरू ६ लेन सडकको साइनबोर्ड हेरेर हर्षमा डुब्छन्, अनि २ लेनको साँघुरो पुलमा पुगेर झस्किन्छन् । विशेष गरी मनहरा पुलमा पिक आवरमा हुने जामले ‘विकास हेर्न होइन, सहनका लागि हो’ भन्ने भनाइलाई अझ बलियो बनाएको छ ।